Yetişkinler
Obsesif kompulsif bozukluk
İstenmeden zihne gelen, rahatsız edici düşünceler ve bunların yarattığı sıkıntıyı azaltmak için tekrarlanan davranışlar üzerine çalışma.
- Takıntılı düşünceler
- Tekrarlayan kontrol ve temizlik
- Zihinsel ritüeller
Obsesif kompulsif bozuklukta (OKB) kişinin zihnine istemediği, rahatsız edici düşünceler, imgeler ya da dürtüler gelir (obsesyonlar). Bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için belirli davranışlar ya da zihinsel eylemler tekrarlanır (kompulsiyonlar). Rahatlama kısa sürer ve döngü yeniden başlar.
Nasıl fark edilir?
- Bulaşma, zarar verme, hata yapma ya da düzensizlikle ilgili sürekli düşünceler
- Tekrar tekrar kontrol etme, yıkama, sayma ya da düzenleme
- Düşünceyi “nötrlemek” için zihinde tekrarlanan sözler ya da dualar
- Bu düşünce ve davranışlara günde bir saatten fazla zaman harcama
- Düşüncelerin mantıksız olduğunu bilip yine de durduramama
Terapide neler olur?
OKB’de etkinliği en çok araştırılmış yaklaşım, bilişsel davranışçı terapinin bir parçası olan maruz bırakma ve tepki önlemedir. Kaygı yaratan durumlarla küçük ve kontrollü adımlarla temas kurulur; bu sırada kompulsiyonu yapmamak üzerinde çalışılır. Zamanla zihin, ritüel olmadan da kaygının azalabildiğini öğrenir. Düşüncelerle mücadele etmek yerine onları gözlemlemeyi öğreten farkındalık çalışmaları da sürece destek olur.
Ne zaman destek almalı?
Bu belirtilerden birkaçı haftalardır sürüyor ve işinizi, ilişkilerinizi ya da uykunuzu etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek iyi bir adım olabilir.
Bu sayfa Zeynep Hilal Çelik tarafından hazırlandı, son gözden geçirme 27 Ekim 2026.
