Fobiler ve sosyal kaygı

Fobi, bir nesneden ya da durumdan duyulan, gerçek tehlikeyle orantısız ve aşırı korkudur. Sosyal kaygıda ise korku; başkalarının önünde mahcup olma, yargılanma ya da olumsuz değerlendirilme üzerine yoğunlaşır.

Nasıl fark edilir?

• Belirli hayvanlar, yükseklik, kapalı alanlar, uçak ya da iğne gibi durumlarda yoğun korku
• Bu durumlardan kaçınmak için planları değiştirme
• Topluluk önünde konuşma, yeni insanlarla tanışma ya da başkaları yanında yemek yeme gibi durumlarda yoğun kaygı
• Kızarma, titreme, terleme ve sesin değişmesinden korkma
• Sosyal ortamlardan sonra uzun süre “ne düşündüler” diye zihinde tekrar etme

Terapide neler olur?

Kaçınma kısa vadede rahatlatır ama korkunun sürmesine neden olur. Terapide korkulan durumların bir basamak listesini birlikte hazırlar, en kolayından başlayarak adım adım yaklaşırız. Sosyal kaygıda, kendinize ve başkalarının sizi nasıl gördüğüne dair düşünceleri de inceler, güvenlik davranışlarını (göz temasından kaçınmak, sürekli prova yapmak gibi) azaltmak üzerinde çalışırız. Korkunun başladığı belirli bir yaşantı varsa EMDR sürece eklenebilir.

Ne zaman destek almalı?

Bu belirtilerden birkaçı haftalardır sürüyor ve işinizi, ilişkilerinizi ya da uykunuzu etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek iyi bir adım olabilir.

Bu sayfa Zeynep Hilal Çelik tarafından hazırlandı, son gözden geçirme 27 Ekim 2026.